रातको समुद्र किन नीलो बत्तीझैँ चम्किन्छ? प्रकृतिको अद्भुत प्रकाशको रहस्य!
मंसिर ५। समुद्रको पानी रातको समयमा नीलो बत्तीझैँ चम्किएको दृश्य देख्दा कुनै जादुमय संसारजस्तो लाग्न सक्छ। तर यो कुनै कृत्रिम प्रकाश नभई प्रकृतिमा पाइने अद्भुत जैविक प्रक्रिया हो। यसलाई ‘बायोलुमिनेसेन्स’ (Bioluminescence) भनिन्छ। समुद्रमा पाइने डाइनोफ्लाजेलेट्स नामक सूक्ष्म जीवहरूले पानीमा हलचल हुँदा नीलो प्रकाश उत्सर्जन गर्छन्। समुद्री छाल, डुङ्गाको आवागमन वा मानिसले पानी चलाउँदा यी सूक्ष्म जीवहरू सक्रिय भएर चम्किन सक्छन्। विशेषगरी रातको अँध्यारोमा यस्तो दृश्य निकै आकर्षक देखिन्छ। माल्दिभ्स, अस्ट्रेलिया, जापान र अन्य समुद्री क्षेत्रमा यस्तो प्राकृतिक दृश्य देखिने गरेको छ। वैज्ञानिकहरूका अनुसार यी जीवहरूले प्रकाश उत्पादन गर्नुको एउटा सम्भावित कारण आफूलाई खाने शिकारीबाट बच्ने सुरक्षा रणनीति पनि हो। यसरी समुद्रको अँध्यारो पानी आफैँ नीलो प्रकाशले चम्किएको देखिन्छ।









