हराउन थाले दसैँका परम्परागत पिङ
नेपालीहरूको महान् चाड बडादसैँसँग विशेष सम्बन्ध राख्ने परम्परागत पिङ पछिल्लो समय हराउँदै जान थालेका छन्। विगतमा दसैँ आउनुअघि नै गाउँघर, चौतारा र खुला मैदानमा बाँस तथा डोरीको प्रयोग गरेर बनाइने लिङ्गे पिङ र रोटे पिङले गाउँबस्तीमा छुट्टै रौनक थप्ने गर्थे। तर आधुनिक जीवनशैली, सहरीकरण, खुला ठाउँको अभाव र नयाँ पुस्तामा परम्परागत संस्कृतिप्रतिको आकर्षण घट्दै जाँदा यस्ता पिङको प्रचलन क्रमशः कम हुँदै गएको छ।
दसैँमा पिङ खेल्नुलाई मनोरञ्जनसँगै सांस्कृतिक परम्पराका रूपमा पनि लिइन्छ। दसैँका बेला एकपटक भए पनि जमिन छाड्नुपर्छ भन्ने जनविश्वासका कारण बालबालिकादेखि वृद्धवृद्धासम्म पिङ खेल्न उत्साहित हुन्थे। गाउँका युवाहरू मिलेर बाँस, काठ र बलियो डोरीको व्यवस्था गर्दै पिङ बनाउने र सबै मिलेर रमाइलो गर्ने चलनले सामाजिक एकता र आपसी सद्भावसमेत बढाउँथ्यो।
तर अहिले धेरै ठाउँमा दसैँको समयमा समेत परम्परागत पिङ देख्न मुस्किल हुन थालेको छ। विशेषगरी सहर तथा बजार क्षेत्रमा खुला ठाउँको अभाव र सुरक्षासम्बन्धी चुनौतीका कारण पिङ बनाउने क्रम घटेको छ। गाउँघरमा समेत पुरानो पुस्ताले जोगाउँदै आएको यो परम्परा नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण हुन नसक्दा यसको मौलिकता हराउने चिन्ता बढेको छ।
संस्कृतिविद्हरूका अनुसार दसैँका परम्परागत पिङ केवल मनोरञ्जनका साधन मात्र नभई नेपाली समाजको सांस्कृतिक पहिचान र सामूहिक जीवनशैलीका प्रतीक पनि हुन्। त्यसैले स्थानीय तह, समुदाय र युवापुस्ताले यस्ता परम्पराको संरक्षणमा ध्यान दिन आवश्यक छ। परम्परागत पिङ बनाउने चलनलाई पुनर्जीवित गर्न सके दसैँको मौलिक रौनक कायम राख्नुका साथै भावी पुस्तालाई नेपाली संस्कृति र परम्परासँग जोड्न सकिनेछ।
