काठमाडौँ, नेपाल सरकारका प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) ले पछिल्ला दिनहरूमा देशको खस्किँदो आर्थिक अवस्था सुधार्न देखाउनुभएको सक्रियतापछि नेपालको सेयर बजार (NEPSE) मा निकै सकारात्मक प्रभाव देखिएको छ। लगातार ओरालो लागिरहेको बजार र घट्दो लगानीकर्ताको मनोबलका बीच देशको कार्यकारी प्रमुख आफैँले तदारुकता देखाउँदै निजी क्षेत्रलाई समेट्ने नीति अघि सारेपछि आम लगानीकर्ताहरू उत्साहित भएका हुन्। प्रधानमन्त्री बालेनले देशका शीर्ष व्यवसायी, नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका प्रतिनिधि र ठूला लगानीकर्ताहरूसँगको भेटघाट र संवादलाई तीव्र बनाएका छन्। यही विशेष सक्रियता र बजारमैत्री नीतिको आश्वासनका कारण मात्रै गत केही कारोबार दिनभित्रै सेयर बजारका लगानीकर्ताहरूको करिब २ खर्ब रुपैयाँ बराबरको सम्पत्ति (बजार पूँजीकरण) थपिएको छ।

आजको कारोबारमा पनि नेप्से सूचक उच्च अंकले वृद्धि हुँदै अर्बौँको ऐतिहासिक कारोबार रकम दर्ता भएको छ। बजार विश्लेषकहरूका अनुसार सरकारले आगामी दिनमा मौद्रिक नीति र पूँजी बजारका नीतिहरूमा रहेका पुराना जटिलताहरूलाई फुकाउने संकेत पाएसँगै संस्थागत र सर्वसाधारण दुवैथरी लगानीकर्ताहरू उत्साहित भएर सेयर खरिदमा लागेका हुन्।

नीतिगत सुधारको संकेत र लगानीकर्ताको उच्च मनोबल

पूँजी बजारका विज्ञहरूका अनुसार विगत लामो समयदेखि नीतिगत अन्योलताका कारण नेप्से सूचक निरन्तर ओरालो लाग्दा लगानीकर्ताले खर्बौँ रुपैयाँ गुमाउनु परेको थियो। तर, प्रधानमन्त्री बालेन शाह आफैँले अर्थ मन्त्रालय र नेपाल राष्ट्र बैंकका उच्च अधिकारीहरूलाई समेत राखेर अर्थतन्त्रको शिथिलता हटाउन निर्देशन दिएपछि बजारले गति समातेको हो। यसले गर्दा लामो समयदेखि 'पर्ख र हेर' को अवस्थामा रहेका ठूला लगानीकर्ताहरू (Big Investors) र म्युचुअल फण्डहरूले बजारमा आक्रामक रूपमा लगानी बढाउन थालेका छन्।

यसका साथै, निजी क्षेत्र र हस्तकला उद्यमीहरूसँगको आजको तय भएको बैठकले पनि बजारमा सकारात्मक तरङ्ग ल्याएको छ। सरकारले निजी क्षेत्रलाई आर्थिक विकासको मुख्य खम्बाको रूपमा स्वीकार गर्दै कर नीति र ब्याजदरमा लचिलोपन अपनाउने संकेत दिएपछि जलविद्युत, बैंकिङ र उत्पादनमूलक क्षेत्रका सेयरहरूमा उच्च खरिद चाप देखिएको छ।

के यो सुधार दीर्घकालीन होला?

प्रधानमन्त्रीको कदमले तत्कालका लागि बजारमा उत्साह ल्याए पनि बजारलाई स्थायी रूपमा बलियो बनाउन अझै धेरै काम गर्न बाँकी रहेको अर्थविद्हरूको भनाइ छ। गैर-बैंकिङ ऋणको मात्रा बढ्नु र बैंकहरूको निष्क्रिय कर्जा (NPL) उच्च रहनुले अर्थतन्त्र अझै पूर्ण रूपमा संकटमुक्त भइनसकेको उनीहरू औंल्याउँछन्।

यद्यपि, प्रधानमन्त्री बालेन शाहको यो बलियो राजनीतिक प्रतिबद्धता र बजार सुधारको एजेन्डाले आगामी दिनमा देशको समग्र आर्थिक सूचक र लगानीको वातावरणमा थप सुधार ल्याउने अपेक्षा सर्वत्र गरिएको छ। यदि राष्ट्र बैंकको आगामी नीतिले यस सक्रियतालाई बल पुर्‍याएमा नेप्सेले छिट्टै नयाँ ऐतिहासिक उचाइ कायम गर्ने अनुमान लगानीकर्ताहरूले गरेका छन्।