असोज २९। नेपालीहरूको महान् चाड बडादशैं नजिकिँदै जाँदा रोजगारी, अध्ययन तथा विभिन्न कामको सिलसिलामा भारतमा रहेका नेपालीहरू स्वदेश फर्किने क्रम जारी छ। दशैं परिवारका सदस्य तथा आफन्तसँग भेटघाट गरी खुसी साटासाट गर्ने प्रमुख पर्व भएकाले भारतका विभिन्न सहरमा काम गर्दै आएका नेपालीहरू चाडपर्व मनाउन आफ्नो घर फर्किन थालेका हुन्। स्वदेश फर्किने यात्रुको आवागमन बढेसँगै नेपाल–भारत सीमा नाकामा चहलपहल बढेको छ।

भारतका दिल्ली, मुम्बई, बैंग्लोर, पञ्जाब, गुजरातलगायत विभिन्न सहरमा रोजगारी गर्दै आएका नेपालीहरू बस, रेल तथा अन्य यातायातका साधन प्रयोग गरी नेपाल फर्किरहेका छन्। विशेषगरी सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका सीमावर्ती नाकाबाट नेपाल प्रवेश गर्ने यात्रुको आवागमन दशैंका बेला बढ्ने गरेको छ। नेपालगन्जको जमुनाहा, कञ्चनपुरको गड्डाचौकी, कैलालीको त्रिनगर तथा अन्य प्रमुख सीमा नाकामा घर फर्किने नेपालीहरूको चहलपहल देखिने गरेको छ।

विदेशमा लामो समयसम्म श्रम गरेर परिवारको आर्थिक अवस्था सुधार्न योगदान दिँदै आएका नेपालीहरूका लागि दशैं परिवारसँग पुनर्मिलन हुने अवसर पनि हो। वर्षभरि घरपरिवारबाट टाढा रहेर काम गर्नेहरू चाडपर्वका बेला आफ्ना आमाबुबा, श्रीमान्–श्रीमती, छोराछोरी तथा आफन्तसँग समय बिताउन स्वदेश फर्किने गर्छन्। दशैंमा मान्यजनबाट टीका र जमरा ग्रहण गर्ने, आशीर्वाद लिने तथा पारिवारिक जमघटमा सहभागी हुने चाहनाले उनीहरूको घर फर्किने यात्रालाई विशेष बनाएको छ।

यात्रुको चाप बढेसँगै सीमा क्षेत्रमा सुरक्षा जाँच, आवागमन व्यवस्थापन र यात्रु सहायता सेवाको आवश्यकता पनि बढेको छ। सीमा नाकाबाट नेपाल प्रवेश गर्ने यात्रुले आफ्नो परिचय खुल्ने कागजात सुरक्षित राख्न, सामानको सुरक्षा गर्न र अपरिचित व्यक्तिको प्रलोभनमा नपर्न सावधानी अपनाउनुपर्ने हुन्छ। सम्बन्धित निकायले यात्रुलाई आवश्यक जानकारी उपलब्ध गराउने, सम्भावित ठगी नियन्त्रण गर्ने तथा आवागमनलाई सहज र सुरक्षित बनाउने व्यवस्था मिलाउनु महत्त्वपूर्ण छ।

भारतबाट फर्किने नेपालीहरूले पठाउने विप्रेषणले नेपालको अर्थतन्त्र र धेरै परिवारको जीविकोपार्जनमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँदै आएको छ। तर रोजगारीका लागि विदेशिनुपर्ने बाध्यता, स्वदेशमा पर्याप्त अवसरको अभाव र परिवारबाट लामो समय टाढा रहनुपर्ने अवस्था धेरै नेपालीका लागि चुनौतीका रूपमा रहेका छन्। दशैंमा घर फर्किने यात्रुको बढ्दो आवागमनले एकातिर चाडपर्वप्रतिको उत्साह झल्काउँछ भने अर्कोतिर रोजगारीका लागि विदेशमा रहेका नेपालीहरूको पारिवारिक सम्बन्ध र आर्थिक योगदानलाई पनि स्मरण गराउँछ।

दशैं मनाउन स्वदेश फर्किने नेपालीलाई सुरक्षित यात्रा, सहज सीमा प्रवेश र आवश्यक यातायात सुविधा उपलब्ध गराउनु सम्बन्धित निकायको प्राथमिकता हुनुपर्छ। चाडपर्वको समयमा घर फर्किने प्रत्येक यात्रुको यात्रा सहज, सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउन सीमा सुरक्षा निकाय, यातायात व्यवसायी तथा स्थानीय प्रशासनबीच समन्वय आवश्यक देखिन्छ।