असोज २९। नेपालीहरूको महान् चाड बडादशैंअन्तर्गत आज नवरात्रिको पाँचौँ दिन माता स्कन्दमाताको पूजा–आराधना गरिँदैछ। नवरात्रका नौ दिनसम्म नवदुर्गाका विभिन्न स्वरूपको पूजा गर्ने परम्पराअनुसार पाँचौँ दिन स्कन्दमाताको आराधना गरिन्छ। धार्मिक मान्यताअनुसार माता स्कन्दमाता भगवान् कार्तिकेय अर्थात् स्कन्दकी माता हुन्। उनलाई मातृत्व, करुणा, ममता, शक्ति र सन्तानको कल्याणकी प्रतीकका रूपमा पुजिन्छ। सिंहमाथि विराजमान, काखमा बाल स्कन्दलाई धारण गरेकी र चार हात भएकी देवी स्कन्दमाताको स्वरूपले भक्तजनलाई साहस, शान्ति र सद्बुद्धिको सन्देश दिने धार्मिक विश्वास छ।

दशैंको पाँचौँ दिन बिहानैदेखि देशभरका दुर्गा भगवतीका मन्दिर, शक्तिपीठ तथा घरघरमा श्रद्धालुहरूले पूजा–आराधना गर्ने परम्परा रहेको छ। भक्तजनले स्नान गरी स्वच्छ वस्त्र धारण गरेर देवीको पूजा गर्ने, फूल, अक्षता, धूप, दीप तथा नैवेद्य अर्पण गर्ने र परिवारको सुख, शान्ति, स्वास्थ्य, समृद्धि तथा सन्तानको कल्याणको कामना गर्ने गर्छन्। नवरात्रका अवसरमा दुर्गा सप्तशती पाठ, देवी स्तोत्र, भजन–कीर्तन तथा धार्मिक अनुष्ठानसमेत गरिन्छन्। विशेषगरी काठमाडौँ उपत्यकासहित देशका विभिन्न शक्तिपीठहरूमा दशैंको धार्मिक वातावरण थप उत्साहपूर्ण बन्दै गएको छ।

हिन्दू धर्मशास्त्रमा स्कन्दमातालाई नवदुर्गाको पाँचौँ स्वरूपका रूपमा वर्णन गरिएको छ। ‘स्कन्द’ भगवान् कार्तिकेयको नाम हो भने ‘माता’ को अर्थ आमा हो। यसैले स्कन्दमातालाई भगवान् स्कन्दकी जननीका रूपमा चिनिन्छ। धार्मिक विश्वासअनुसार उनको आराधनाले भक्तजनमा ममता, धैर्य, आत्मविश्वास र आध्यात्मिक चेतना अभिवृद्धि हुन्छ। देवीको कृपाबाट पारिवारिक जीवनमा सुख, शान्ति र सद्भाव कायम हुने विश्वास पनि प्रचलित छ।

बडादशैं केवल धार्मिक अनुष्ठानमा सीमित चाड नभई नेपाली समाजमा पारिवारिक भेटघाट, आपसी सद्भाव, सामाजिक एकता र सांस्कृतिक परम्पराको संरक्षणसँग जोडिएको पर्व पनि हो। नवरात्रका प्रत्येक दिन देवीका फरक–फरक स्वरूपको पूजा गरिनुले शक्ति, साहस, ज्ञान, करुणा र मातृत्वजस्ता गुणहरूको महत्त्वलाई स्मरण गराउँछ। आज स्कन्दमाताको पूजा गर्दै भक्तजनले आफू र आफ्नो परिवारको कल्याणका साथै समाजमा शान्ति, सद्भाव र सकारात्मकताको कामना गरिरहेका छन्।