असोज २७ — नेपालमा आन्तरिक हवाई यात्राको खर्च बढ्दै जाँदा यात्रुहरू थप आर्थिक भारमा पर्ने चिन्ता बढेको छ। विशेषगरी काठमाडौँबाट धनगढी, नेपालगञ्ज, भद्रपुर, विराटनगर तथा अन्य गन्तव्यमा यात्रा गर्ने यात्रुले हवाई टिकटको मूल्य, इन्धन खर्च र चाडपर्वको समयमा बढ्ने मागका कारण बढी रकम खर्च गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ। सडक यातायात लामो, असहज वा अवरुद्ध भएका बेला हवाई यात्रा रोज्ने यात्रुका लागि टिकटको मूल्य महत्त्वपूर्ण विषय बनेको छ।

नेपालको भौगोलिक अवस्थाका कारण हवाई यातायातलाई दुर्गम तथा टाढाका जिल्लासँग सम्पर्क कायम गर्ने महत्त्वपूर्ण माध्यमका रूपमा लिइन्छ। सडक सञ्जाल सहज नभएका स्थानमा हवाई सेवा नागरिकको आवागमन, स्वास्थ्य उपचार, व्यापार तथा पर्यटनका लागि उपयोगी रहँदै आएको छ। तर हवाई टिकट महँगो हुँदा सर्वसाधारण यात्रु, विद्यार्थी, बिरामी तथा सीमित आम्दानी भएका परिवारलाई आर्थिक दबाब पर्न सक्छ।

घरेलु हवाई भाडामा हवाई इन्धनको मूल्य, विमान सञ्चालन खर्च, विमानस्थल सेवा शुल्क, कर तथा यात्रुको मागले प्रभाव पार्न सक्छ। दशैं, तिहार र अन्य चाडपर्वका बेला घर फर्किने यात्रु तथा घुमफिरमा निस्किने पर्यटकको सङ्ख्या बढ्दा निश्चित गन्तव्यका टिकट छिट्टै सकिन सक्छन्। यस्तो अवस्थामा यात्रुले समयमै टिकट नलिँदा उपलब्ध उडान र भाडाका विकल्प सीमित हुन सक्ने सम्भावना रहन्छ।

विशेषगरी काठमाडौँ–धनगढी, काठमाडौँ–नेपालगञ्ज र काठमाडौँ–भद्रपुरजस्ता लामो दूरीका हवाई मार्गमा टिकटको मूल्य यात्रुको चासोको विषय बन्ने गरेको छ। सडक यात्रामा धेरै समय लाग्ने वा सडक अवरोधका कारण गन्तव्यमा समयमै पुग्न कठिन हुने अवस्थामा यात्रुले हवाई यातायात रोज्ने गर्छन्। तर हवाई भाडा बढ्दा समय बचत गर्न चाहने यात्रुले त्यसका लागि थप रकम खर्च गर्नुपर्ने हुन्छ।

हवाई भाडा महँगो हुनुको प्रभाव पर्यटन क्षेत्रमा समेत पर्न सक्छ। आन्तरिक पर्यटकले यात्रा खर्च घटाउन गन्तव्य परिवर्तन गर्ने वा यात्रा स्थगित गर्ने सम्भावना रहन्छ। त्यसैगरी, व्यापारिक काम, पारिवारिक भेटघाट र आकस्मिक स्वास्थ्य सेवाका लागि यात्रा गर्नुपर्ने व्यक्तिका लागि हवाई टिकटको मूल्यले बजेट व्यवस्थापनमा चुनौती थप्न सक्छ।

यात्रुलाई राहत दिन हवाई सेवा प्रदायकले भाडादर पारदर्शी बनाउन, टिकट खरिद गर्दा लाग्ने अतिरिक्त शुल्क स्पष्ट देखाउन र उडानसम्बन्धी जानकारी समयमै उपलब्ध गराउनुपर्ने आवश्यकता छ। सम्बन्धित नियामक निकायले पनि लागू भाडादर, इन्धन मूल्यको प्रभाव र यात्रुका गुनासाबारे नियमित अनुगमन गर्नुपर्ने देखिन्छ।

यद्यपि, हवाई भाडा सबै गन्तव्यमा समान रूपमा बढेको निष्कर्ष निकाल्न पछिल्लो आधिकारिक भाडादरको तुलना आवश्यक हुन्छ। टिकटको मूल्य उडानको मिति, उपलब्ध सिट, विमान कम्पनी र खरिद गर्ने समयअनुसार फरक पर्न सक्छ। त्यसैले यात्रुले टिकट खरिद गर्नुअघि विभिन्न विमान कम्पनीको भाडा तुलना गर्नु र आधिकारिक माध्यमबाट बुकिङ गर्नु उपयुक्त हुन्छ।

नेपालमा हवाई यातायातलाई सर्वसाधारणका लागि थप पहुँचयोग्य बनाउन सेवा विस्तार, प्रतिस्पर्धा, सुरक्षित उडान र पारदर्शी मूल्य निर्धारणमा ध्यान दिन आवश्यक छ। हवाई सेवा सुरक्षित, नियमित र यात्रुको आर्थिक क्षमताअनुकूल हुन सके देशभित्रको आवागमन तथा पर्यटन प्रवर्द्धनमा समेत सहयोग पुग्न सक्छ।