असोज २७ — नेपालीहरूको महान् चाड बडादशैं नजिकिँदै जाँदा बजारमा मासुको माग बढेको छ। दशैंमा विशेषगरी खसीबोका, च्याङ्ग्रा, कुखुरा तथा अन्य मासुको खपत बढ्ने भएकाले उपभोक्तालाई मूल्यवृद्धिको चिन्ता थपिएको छ। विभिन्न स्थानमा सडक अवरोध, पहिरो तथा यातायात सञ्चालनमा देखिएका समस्याले पशुपन्छीको ढुवानी र आपूर्ति प्रभावित हुन सक्ने भएकाले बजारमा मासुको मूल्य बढ्ने आशङ्का गरिएको छ।

दशैंमा परिवार तथा आफन्तसँग बसेर मिठोमसिनो खाने नेपाली परम्परा छ। विशेषगरी विजयादशमीका दिन टीका र जमरासँगै मासुलगायतका परिकार खाने चलन रहेकाले यस समयमा मासुको माग सामान्य दिनको तुलनामा बढ्ने गर्छ। यही मागलाई ध्यानमा राखेर व्यापारीहरूले खसीबोका तथा अन्य पशुपन्छीको आपूर्ति बढाउने प्रयास गरे पनि ढुवानी खर्च, बजारको माग र आपूर्तिबीचको असन्तुलनले मूल्यमा प्रभाव पार्न सक्ने देखिन्छ।

यस वर्ष वर्षा, पहिरो तथा सडक अवरोधका कारण विभिन्न जिल्लाबाट काठमाडौँ उपत्यकामा पशुपन्छी ल्याउन कठिनाइ हुन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। लामो दूरीबाट पशुपन्छी ढुवानी गर्दा लाग्ने खर्च बढेमा त्यसको प्रभाव अन्ततः उपभोक्ताले तिर्नुपर्ने मूल्यमा पर्न सक्छ। यद्यपि, बजारमा मासुको मूल्य वास्तवमै कति बढेको छ भन्ने विषयमा सम्बन्धित बजारको पछिल्लो मूल्य विवरण आवश्यक हुन्छ।

दशैंमा मासुको माग बढ्ने अवसरमा केही व्यापारीले मनोमानी मूल्य लिने, तौलमा ठगी गर्ने वा अस्वस्थकर मासु बिक्री गर्ने जोखिमसमेत रहन्छ। त्यसैले उपभोक्ताले खरिद गर्दा मूल्य, तौल, मासुको ताजापन र सरसफाइमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ। विशेषगरी खुला स्थानमा अस्वच्छ तरिकाले राखिएको मासु खरिद नगर्न तथा सम्भव भएसम्म दर्ता भएका र सरसफाइको मापदण्ड पालना गर्ने पसलबाट मात्रै मासु किन्न उपयुक्त हुन्छ।

बजारमा मूल्यवृद्धि र कृत्रिम अभाव हुन नदिन सम्बन्धित सरकारी निकायले नियमित अनुगमन गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। खसीबोका तथा च्याङ्ग्राको आपूर्ति, ढुवानी व्यवस्था, बजार मूल्य र मासुको गुणस्तरबारे प्रभावकारी निगरानी गर्न सके उपभोक्तालाई राहत मिल्न सक्छ। व्यापारीले पनि चाडपर्वको अवसरमा अनुचित नाफा कमाउनेभन्दा उचित मूल्यमा गुणस्तरीय वस्तु उपलब्ध गराउने जिम्मेवारी पूरा गर्नुपर्छ।

दशैंजस्तो ठूलो चाडमा खाद्यान्न तथा मासुको मूल्य बढ्दा सीमित आम्दानी भएका परिवारलाई बढी आर्थिक भार पर्न सक्छ। त्यसैले बजारमा सहज आपूर्ति, पारदर्शी मूल्य निर्धारण र प्रभावकारी अनुगमन सुनिश्चित गर्नु आवश्यक छ। उपभोक्ताले पनि आफ्नो बजेटअनुसार किनमेलको योजना बनाउँदै मूल्य तुलना गरेर खरिद गरेमा अनावश्यक खर्च कम गर्न सक्नेछन्।

चाडपर्वको समयमा उपभोक्तालाई राहत दिने गरी बजार व्यवस्थापन गर्नु सम्बन्धित निकायको प्रमुख जिम्मेवारी हो। मासुको मूल्यमा सम्भावित वृद्धि नियन्त्रण गर्न समयमै अनुगमन, ढुवानी सहजीकरण र आपूर्ति व्यवस्थापन गर्न सके दशैंको बजारलाई सहज, सुरक्षित र उपभोक्तामैत्री बनाउन सकिनेछ।