असोज २७ — नेपालीहरूको महान् चाड बडादशैंअन्तर्गत आज नवरात्रको तेस्रो दिन माता चन्द्रघण्टाको पूजा–आराधना गरिँदै छ। आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि सुरु हुने नवरात्रमा नौ दिनसम्म नवदुर्गाका विभिन्न स्वरूपको पूजा गर्ने धार्मिक परम्परा छ। नवरात्रको तेस्रो दिन माता चन्द्रघण्टाको आराधना गरिन्छ। यस दिन भक्तजनले घरघरमा तथा शक्तिपीठहरूमा विधिपूर्वक पूजा गरी सुख, शान्ति, समृद्धि र परिवारको कल्याणको कामना गर्ने गर्छन्।

हिन्दू धार्मिक मान्यताअनुसार माता चन्द्रघण्टा देवी दुर्गाको तेस्रो स्वरूप हुन्। उनको शिरमा अर्धचन्द्र घण्टाको आकारमा विराजमान रहेकाले उनलाई चन्द्रघण्टा भनिएको धार्मिक विश्वास छ। माता चन्द्रघण्टालाई साहस, शक्ति, वीरता, शान्ति र दुष्ट शक्तिमाथिको विजयको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ। भक्तजनले उनको आराधना गर्दा भय, बाधा र नकारात्मक शक्तिबाट मुक्ति प्राप्त हुने तथा जीवनमा आत्मविश्वास र सकारात्मक ऊर्जा बढ्ने विश्वास गर्छन्।

नवरात्रका नौ दिनलाई देवी शक्तिको उपासनाका लागि विशेष महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। पहिलो दिन शैलपुत्री, दोस्रो दिन ब्रह्मचारिणी र तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा माताको पूजा गर्ने परम्परा छ। यस अवधिमा भक्तजनले बिहानै स्नान गरी पूजास्थल सफा गर्ने, दीप प्रज्वलन गर्ने, फूल, अक्षता, फलफूल तथा प्रसाद अर्पण गर्ने र दुर्गा सप्तशती, देवी स्तोत्र तथा अन्य धार्मिक ग्रन्थको पाठ गर्ने गर्छन्। कतिपय भक्तजनले नवरात्रभर व्रत बस्ने र सात्त्विक भोजन ग्रहण गर्ने परम्परासमेत पालना गर्छन्।

दशैंको आगमनसँगै देशभरका देवी मन्दिर तथा शक्तिपीठहरूमा भक्तजनको चहलपहल बढ्ने गर्छ। काठमाडौँ उपत्यकाका विभिन्न शक्तिपीठमा पनि भक्तजनले देवीको दर्शन तथा पूजाआराधना गर्ने परम्परा छ। दशैं केवल धार्मिक अनुष्ठानमा सीमित नभई नेपाली समाजको सांस्कृतिक एकता, पारिवारिक सम्बन्ध र सामाजिक सद्भावसँग जोडिएको पर्वसमेत हो। यस अवसरमा टाढा रहेका परिवारका सदस्य घर फर्किने, आफन्तसँग भेटघाट गर्ने र परम्परागत रूपमा चाडपर्व मनाउने क्रम बढ्छ।

यसैबीच, दशैं मनाउन काठमाडौँ उपत्यकाबाट आफ्नो जन्मथलो फर्किने यात्रुको चाप पनि बढिरहेको छ। सार्वजनिक यातायातका साधनमा यात्रुको चाप बढेसँगै बसपार्क तथा राजमार्गमा आवागमन व्यवस्थापन महत्त्वपूर्ण बनेको छ। चाडपर्वको समयमा यात्रा गर्ने नागरिकलाई टिकटको अग्रिम व्यवस्था गर्न, आधिकारिक भाडादरअनुसार मात्र रकम तिर्न र सवारीसाधनको अवस्था तथा सडकको जानकारी लिएर यात्रा गर्न आग्रह गरिएको छ।

धार्मिक आस्थाका दृष्टिले माता चन्द्रघण्टाको पूजा शक्ति र साहस प्राप्त गर्ने माध्यमका रूपमा लिइन्छ भने सांस्कृतिक दृष्टिले नवरात्रले समाजमा सद्भाव, अनुशासन र सकारात्मक सोचको सन्देश प्रवाह गर्छ। दशैंको यस पावन अवसरमा भक्तजनले देवी दुर्गाको आराधना गर्दै परिवार तथा समाजमा सुख, शान्ति, समृद्धि र कल्याणको कामना गरिरहेका छन्।